Zapraszamy na spotkanie z Justyną Czechowską i Pauliną Rosińską, tłumaczkami zaangażowanymi w projekt „Feministyczne inspiracje. Popularyzacja skandynawskiej literatury feministycznej”, które odbędzie się 25 września 2026 o godz. 18:30 siedzibie Towarzystwa Polaków Ogniwo w Sztokholmie. Podczas spotkania Renata Ingbrant porozmawia z gościniami o autorkach i książkach, które zostały wydane w ramach projektu Wolnych Lektur. Spotkanie będzie prowadzone w języku polskim.

Problemy poruszane w udostępnionych w kolekcji tekstach obejmują m.in. prawo kobiet do samostanowienia w kwestiach związków, kariery zawodowej, łączenie życia zawodowego i prywatnego, temat niezależności finansowej i seksualności kobiet, także nieheteronormatywnych, wartość wspólnoty doświadczenia w kształtowaniu życia kobiet, zdrowie psychiczne kobiet, znaczenie wyobraźni, krytyka konsumeryzmu. Wszystkie tłumaczenia można przeczytać lub posłuchać na Wolnych Lekturach.

Paulina Rosińska

Asystent w Katedrze Skandynawistyki, Wydział Nauk Humanistycznych Uniwersytetu SWPS w Warszawie.

Filolożka szwedzka, literaturoznawczyni, tłumaczka literatury pięknej. Zajmuje się literaturą szwedzką. Interesuje ją również kultura Szwecji, mentalność mieszkańców oraz to, w jaki sposób Szwecja kreuje swój wizerunek i jak jest on odbierany w innych krajach. Przekłada literaturę szwedzką na język polski, tłumaczyła powieści m.in. Henninga Mankella, Stiega Larssona, Carla Johana-Vallgrena i Steve’a Sem-Sandberga.

Na Uniwersytecie SWPS prowadzi zajęcia z zakresu historii literatury szwedzkiej, literatury skandynawskiej w polskich przekładach, przekładu artystycznego i użytkowego, wiedzy o Szwecji, a także z praktycznej nauki języka szwedzkiego oraz konwersatoria tematyczne.

Justyna Czechowska

Literaturoznawczyni, animatorka kultury, tłumaczka ze szwedzkiego i norweskiego, autorka artykułów, antologii i wywiadów. Współzałożycielka Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Studiowała na uniwersytetach w Göteborgu, Sztokholmie i Uppsali literaturoznawstwo, kulturoznawstwo oraz slawistykę. Pracowała między innymi jako koordynatorka międzynarodowych projektów kulturalnych i agentka literacka. Jest laureatką Nagrody im. Wisławy Szymborskiej 2018 za przekład książki Linn Hansén Przejdź do historii oraz stypendystką Towarzystwa Miłośników Twórczości Selmy Lagerlöf (Selma Lagerlöf-sällskapet). W 2023 roku Akademia Szwedzka uhonorowała ją nagrodą dla tłumaczy literatury szwedzkiej. Od 2015 r. współtworzy program festiwalu Odnalezione w tłumaczeniu.

Renata Ingbrant

Wykładowczyni polonistyki na Uniwersytecie Sztokholmskim. Z uczelnią związana jest od lat 90., a od 1997 roku prowadzi zajęcia z języka polskiego, literatury, kultury i historii Polski. Od 2025 roku odpowiada za kierunek polonistyczny na Uniwersytecie Sztokholmskim. W latach 2021–2024 pełniła funkcję zastępczyni dyrektora Instytutu, a następnie została mianowana dyrektorką Instytutu Języków Słowiańskich i Bałtyckich, Fińskiego, Niderlandzkiego i Niemieckiego.

Jej zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkim współczesną literaturę i kulturę polską, twórczość kobiet, historię kobiet, badania nad pamięcią kulturową i postpamięcią w Europie Środkowej oraz studia nad płcią kulturową.

Ingbrant jest autorką i współautorką publikacji poświęconych m.in. przemianom ról płciowych w Polsce, literaturze polskiej XIX i XX wieku oraz twórczości Anny Świrszczyńskiej.

Jej działalność nie ogranicza się do pracy akademickiej. Renata Ingbrant popularyzuje wiedzę o polskiej literaturze i kulturze, m.in. jako komentatorka w szwedzkim radiu publicznym Sveriges Radio.

Projekt dofinansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury. Ani Unia Europejska, ani organ przyznający dofinansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

27 sierpnia 2026 odbyło się spotkanie online podsumowujące projekt „Feministyczne inspiracje. Popularyzacja skandynawskiej literatury feministycznej”. Maja Margasińska rozmawiała z tłumaczkami: Justyną Czechowską, Pauliną Rosińską, Katarzyną Tunkiel i Agnieszką Stróżyk. Nagranie rozmowy dostępne jest na kanale YouTube Wolnych Lektur.

W ramach projektu dofinansowanego przez UE przełożono na język polski dziesięć tekstów szwedzkich i norweskich autorek z XIX i pocz. XX w. – dziewięć po raz pierwszy. Wszystkie dostępne są na wolnelektury.pl i w aplikacji mobilnej – w formie ebooków i audiobooków. Podczas spotkania padła też ważna informacja: Wolne Lektury dostały dofinansowanie na kontynuację projektu – kolejnych 12 tytułów literatury skandynawskiej zostanie przetłumaczonych na język polski i udostępnionych dla wszystkich w internecie. Projekt rozpocznie się 1 października 2026.

Z przyjemnością informujemy, że w katalogu Wolnych Lektur pojawił się nowy audiobook – Astarte szwedzkiej pisarki Karin Boye, w przekładzie Pauliny Rosińskiej. Czyta Joanna Niemirska.

To debiutancka powieść z 1931 roku, osadzona w świecie mody początków XX wieku. Jej pozornym bohaterem jest manekin ze sklepowej witryny, nawiązujący do bogini Astarte, wokół którego krążą losy młodych Szwedów – Britt, Tagego, Violi i innych – próbujących odnaleźć się w gwałtownie modernizującej się rzeczywistości.

To opowieść o pierwszej miłości, pracy i dorastaniu, ale też przenikliwa krytyka społeczeństwa konsumpcyjnego, poruszająca kwestie religijne, filozoficzne oraz pozycję kobiety w zmieniającym się świecie. To debiut Boye, w którym stworzyła własny, autonomiczny język literacki inspirowany modernizmem.

Projekt dofinansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury. Ani Unia Europejska, ani organ przyznający dofinansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Nasz projekt – „Feministyczne inspiracje. Popularyzacja skandynawskiej literatury feministycznej” powoli dobiega końca. Przed nami ostatnie tygodnie i kilka spotkań z tłumaczkami zaangażowanymi w tłumaczenie książek szwedzkich i norweskich. 27 sierpnia o godz. 18:00 zapraszamy na spotkanie online z Justyną Czechowską, Katarzyną Tunkiel, Pauliną Rosińską i Agnieszką Stróżyk. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, ale obowiązują zapisy: formularz.

Zapraszamy na spotkanie z Katarzyną Tunkiel, tłumaczką z projektu „Feministyczne inspiracje. Popularyzacja skandynawskiej literatury feministycznej”, które odbędzie się 2 września 2026 o godz. 18:00 w bibliotece Deichman Røa w Oslo. Podczas spotkania Julia Aagenæs Więdłocha porozmawia z gościnią o autorkach i książkach, które zostały wydane w ramach projektu Wolnych Lektur. Spotkanie będzie prowadzone w języku polskim i w języku norweskim.

„Marzenie o Oriencie” Sophie Elkan to niezwykła powieść, która mimo upływu ponad stu lat pozostaje zaskakująco aktualna. To opowieść o spotkaniu dwóch kultur, miłości, podróży i próbie zrozumienia świata z perspektywy drugiego człowieka. Historia rozpoczyna się w Szwecji, a następnie przenosi czytelników do Egiptu, gdzie bohaterowie konfrontują swoje wyobrażenia z rzeczywistością. Elkan z wrażliwością pokazuje, jak łatwo ulegamy stereotypom i jak wiele można odkryć, otwierając się na to, co inne.

Z myślą o miłośnikach literatury przygotowaliśmy audiobook „Marzenia o Oriencie”, który czyta Paulina Chruściel. Jej interpretacja pozwala w pełni zanurzyć się w atmosferze tej wyjątkowej historii. To idealna propozycja na wakacyjne wyjazdy – podczas podróży samochodem, pociągiem, spaceru czy odpoczynku na plaży. Wystarczy założyć słuchawki i wyruszyć w literacką podróż ze Szwecji do Egiptu.

Projekt dofinansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury. Ani Unia Europejska, ani organ przyznający dofinansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

O 28 do 31 maja 2026 roku odbędą się Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie – jedno z najważniejszych wydarzeń literackich w Europie. Tegoroczna edycja, organizowana przez Fundację Historia i Kultura oraz Projekt Książka, odbędzie się w nowej lokalizacji – na PGE Narodowym, gdzie spotkają się czytelnicy, autorzy, wydawcy i przedstawiciele świata kultury z Polski i zagranicy.

To cztery dni, podczas których literatura zamienia się w żywy organizm – pulsujący rozmowami, spotkaniami i historiami, które wychodzą poza strony książek. W tym roku również podczas tego wydarzenia nie zabraknie Wolnych Lektur.

Profesor Hieronimus to pierwsza z dwóch wydanych w roku 1895 tzw. „powieści o szpitalach dla umysłowo chorych” autorstwa Amalie Skram, czołowej reprezentantki przełomu nowoczesnego, naturalistycznego i zaangażowanego społecznie prądu w literaturze i sztuce skandynawskiej. Wraz ze swoją kontynuacją, U Świętego Jerzego, Profesor Hieronimus stanowi głośny literacki protest przeciwko nadużyciom wobec kobiet w kontrolowanych przez mężczyzn szpitalach psychiatrycznych. Na Wolnych Lekturach od dziś dostępny jest audiobook tej powieści.

Legenda starego dworu opowiada historię młodej kobiety, próbującej uratować przed szaleństwem popadającego w obłęd mężczyznę, którego bezgranicznie kocha. Powieść Selmy Lagerlöf dostępna jest na Wolnych Lekturach do słuchania. Czyta Joanna Domańska.

Kolekcja audiobooków Wolnych Lektur powiększy się w najbliższym czasie o nagrania do nowych tłumaczeń literatury skandynawskiej, realizowanych w ramach projektu „Feministyczne inspiracje. Popularyzacja skandynawskiej literatury feministycznej”. Oddaliśmy w ręce naszych czytelników i czytelniczek pierwszy audiobook – tom opowiadań Zdarzyło się po drodze Agnes von Krusenstjerny w tłumaczeniu Justyny Czechowskiej. Czyta Diana Giurow. Nagrania można wysłuchać na stronie wolnelektury.pl oraz w aplikacji mobilnej Wolnych Lektur.